Beemsterkerk

AARDE, GROND – Zomerdiensten rond de vier elementen

De eerste vier zomerdiensten staan in het teken van de zogenaamde vier elementen: grond, water, lucht en vuur. 21 Juli, Beemster Biddag op de IJsbaan, ronden wij af met de weidsheid van de lucht, maar ligt het niet meer voor de hand om voor de Biddag de grond of het water te reserveren? Want als er iets is wat deze polder kenmerkt is het dan niet de grond die gewonnen is op het water? 7200 Hectare grond. En al wordt er de laatste tijd flink gebouwd in de polder bijna overal zie en ervaar je nog de weidsheid van de grond.

Vruchtbare grond, die er in deze tijd van het jaar misschien wel op z ’n mooist bij ligt. En al 400 jaar draagt die grond vrucht. Al 400 jaar draagt die grond beesten en mensen. Natuurlijk moet er in en op die grond ook hard gewerkt worden, en je moet ook verstand hebben van wat je doet. Niet iedereen kan uit grond een mensje maken, maar ook niet iedereen is geschikt als boer. Dat is een ambacht.

Maar als je de grond goed bewerkt, dan wordt het vaak ook wat. In die zin is werken op de grond minder kwetsbaar dan de visvangst. Werkend in en op de grond krijg je dan ook gemakkelijker het gevoel dat je het allemaal zelf in eigen handen hebt.  Verder geen flauwekul.

Dat was ook de ongelofelijk grote verandering toen mensen van jagers en verzamelaars gingen settelen en de grond gingen verbouwen. Die verandering was minstens zo belangrijk als het feit dat mensen het vuur leerden beheersen. Toen ze de grond leerden beheer-sen begon de mens aan een enorme zegetoer. Wij begonnen dorpen te bouwen, steden, huizen, kerken, paleizen, torenflats vol met mensen. En dat alles op het fundament van de beheersing van de grond!

Maar grond heeft ook iets zwaar, iets logs. En stoffelijke materie geeft ook een gevoel van schijnzekerheid. Ook in perfecte huizen met perfecte tuintjes zijn mensen soms eenzaam, maken ruzie, worden ziek en gaan dood. En ook perfect uitziende en gestylde mensen zijn soms onzeker of ten einde raad.  Misschien is het ook wel daarom dat de bijbel het verhaal vertelt van de eerste mens, die weliswaar uit grond, uit stof gemaakt wordt, maar die pas mens wordt als er adem in hem of in haar geblazen wordt, als ie bezield wordt. Misschien ook wel als hij/zij gekust wordt. Hoe zou die adem anders ingeblazen worden?

In elk geval, pas dan, met die adem, met die spirit wordt de stoffelijke mens echt mens. En als die adem, als die ziel eruit is, hou je alleen een verstofte, krakkemikkige, soms burn-out buitenkant over. Zonder adem, zonder ziel of inspiratie wordt het niks.
Zo relativeert de bijbel vanaf de eerste pagina het gewicht en het belang van grond, stof en materie. Als die niet bezield worden hou je alleen stof over. Vandaag lijkt het nog wat, vandaag ben je nog jong, maar morgen. Vandaag straalt je bezit misschien nog, maar als de aarde beeft of de oorlog rolt, dan is het aarde tot aarde, stof tot stof.

Zo wordt de aarde en het stoffelijke vanuit de Bijbelse traditie gerelativeerd, en soms ook erg negatief weggezet. Dan lijkt de aarde alleen maar voor vergankelijkheid en gezwoeg te staan. Een leven lang, en als je pech hebt, gaat iemand anders er met de opbrengst vandoor!
Dat gezwoeg is er in grote delen van onze wereld, en met de klimaatveranderingen wordt het er niet beter op. Maar het is ook weer niet alleen zwoegen. De grond staat ook voor de rijkdom van de oogst. Een paar weken geleden heb ik ruim 100 kruiwagens grond mijn tuin in gerold. Als ik nu het gras erop zie, maakt dat het zwoegen meer dan goed.

Grond staat ook voor de rijkdom van de natuur, met zoveel variatie, om zuinig op te zijn! En ook de stoffelijkheid van lichamen. Natuurlijk kleeft er vergankelijkheid aan lichamen, met ook pijn en bitterheid. Maar wie zou alleen in de geest, zonder lichaam willen bestaan? Want lichamen kunnen dansen, kunnen bergen beklimmen, elfstedentochten zwemmen. Lichamen kunnen kinderen de borst geven. Zij hebben schouders om tegen aan te leunen en zij dus ook ongelofelijk hard werken. En bij al het bellen, mailen en appen wat velen doen is het niet af en toe ook heerlijk om gewoon fysiek bij elkaar te zitten?

Zo is lichamelijkheid ook iets prachtigs, in alle opzichten! En dat hoef je dan niet te verbergen onder boerka ‘s of in vormeloze jutezakken. En ook van stoffelijke huizen mag je genieten, en van zoveel mooie materie, auto ‘s, smartphones, boeken, mooie kleren, en kunst. Die lofzang op het lichamelijke en het stoffelijke kom je in de bijbel dus amper tegen. Dat is begrijpelijk, maar ook jammer! Dan vertellen wij met Pasen vooral het verhaal van het lichaam van Jezus dat kapot gaat en dat er daarvoor in de plaats een ander lichaam opstaat. Het lichaam van Christus, de gemeen- schap van mensen die de weg en de woorden van Jezus willen doorzetten  ..

Dat klinkt mooi en dat is ook mooi. Als lichamen kapotgaan is het mooi dat er gemeenschappen zijn. Gemeenschap die ook koude huizen warmte geven. En als je afscheid moet nemen van een tastbare liefde dan is het een zegen als er ontastbaar, in ons hart, in ons hoofd, liefde is die verder leeft, als adem, die ons lucht geeft. Zo is het ook met bezieling. Als er geen ziel in zit dan is het mooiste lichaam, en het mooiste huis alleen nog een bouwval.

Maar laten wij die twee niet tegen elkaar uitspelen. De adem is niet meer dan het lichaam, en zo is de hemel niet meer dan de aarde. Het gaat juist om het samenspel. Een mens leeft niet van brood alleen, maar af en toe moet je ook (op een gemeentemiddag) een keer brood en soep met elkaar eten. Wij hebben de hemel nodig om de aarde ook daar een hoopvolle horizon te geven waar wij hem zonder hemel even niet zien. Maar zonder de pijn, de weerbarstigheid en de vergankelijkheid van de aarde, wordt de hemel al snel ijl en zweverig. Oftewel die twee hebben elkaar nodig, continu. De nuchtere aarde en de dromerige hemel. Twee benen op de grond en af en toe je hart in de wolken.

Een kerkgemeenschap heeft inspiratie nodig, maar ook transpiratie. En God? Ook God is niet alleen adem en geest. In Jezus is God ook lichaam geworden: lichamelijke inzet, zorg, meeleven, met elkaar aan tafel gaan. Laten wij zo ook gemeenschap zijn: geloof en inspiratie delen en werk en transpiratie delen.

Als dat lukt dan voelt het soms als hemel op aarde – en dat is geen slecht gevoel!

Kalender

Algemeen

Media

Contact

Middenweg 148
1462 HL Middenbeemster

Telefoon: 0299 681393
E-mail: kerkelijkbureau@beemsterkerk.nl

Openingstijden:
maandag: 09.00 - 11.30 uur